Valör ve ton skalası nasıl yapılır

Güncellendi:

Ton skalası, beyazdan siyaha uzanan eşit aralıklı gri basamaklarının bir şerit üzerinde sıralanmasıdır. Yaygın yapılışı: şeridi 5 ya da 9 kutuya bölmek, uçlara beyazı ve en koyuyu koymak, aradakileri eşit adımlarla doldurmak. Bu çalışma, karakalemde valör (açık-koyu) kavramını elinize yerleştirir.

Valör ve ton skalası neden önemlidir?

Resim ve desen derslerinde "valör", bir tonun açıklık-koyuluk derecesidir. Karakalemde renk olmadığından formu, ışığı ve uzaklığı anlatan tek araç valördür. Çizimlerin çoğunda sorun çizgilerden değil, tonların birbirine yakın kalmasından çıkar: her şey orta griye toplanır, çizim solgun görünür.

Ton skalası bu sorunu görünür kılar. Skalayı çıkarmak size iki şey öğretir: kalemin her baskıda hangi tonu verdiğini ve en koyu ile en açık arasında kaç kademe ayırt edebildiğinizi. Bu bilgiyle bir nesnenin bölgelerini skaladaki kutularla eşleştirebilirsiniz.

5 kademeli ton skalası nasıl yapılır?

  1. Kâğıda 1,5 cm kenarlı beş kareyi yan yana çizin.
  2. En soldakini beyaz bırakın, en sağdakini kalemin verebildiği en koyu tonla doldurun.
  3. Ortadaki kareye orta gri verin.
  4. Kalan iki kareyi, komşularına eşit uzaklıkta olacak şekilde doldurun.
  5. Gözlerinizi kısıp bakın: her kare bir yandakinden aynı miktarda farklı görünmeli.

Uçları önce, ortayı sonra yapmak, tonları eşit dağıtmayı kolaylaştırır. Making A Mark'ın değer ölçeği anlatımı da aynı mantığı izler: uçlarda beyaz ve siyah, ortada orta gri, sonra aralara eşit aralıklarla daha açık ve daha koyu griler.

9 kademeli skala ne zaman gerekir?

Ross'un ölçeğiyle anılan dokuz basamaklı skala, ince ton farkları gereken çalışmalarda (portre, natürmort, kumaş) kullanılır. Yapılış aynıdır, sadece kutular dokuzdur. Başlangıç için çok uğraştırıcı olabilir; beş kademede rahat olduktan sonra dokuza geçin. Dokuz kademede komşu kutular birbirine çok yakın görüneceği için kâğıdınızı iyi ışıkta tutmak gerekir.

Kâğıtta uğraşmak istemezseniz ton skalası aracı hazır bir şerit üretir; yazdırıp kendi kalemlerinizle doldurabilirsiniz.

Kalem sertliği skalayı nasıl etkiler?

Kurşun kalem ölçeği 9H'den 9B'ye uzanır; HB ortadadır. Art in Context'in belirttiği gibi markalar arasında bağlayıcı bir standart yoktur, bu nedenle aynı numaralı iki kalem farklı koyuluk verebilir. Bu yüzden skalayı kullandığınız kalemlerle çıkarın:

  • Açık tonlar: HB ve 2B ile hafif baskı
  • Orta tonlar: 2B ve 4B ile orta baskı
  • Koyu tonlar: 4B, 6B ile sert baskı ya da katman üstüne katman

Tek bir kalemle farklı baskılarla da skala yapılabilir. İki yöntemi yan yana deneyip sonuçları kıyaslamak, ihtiyaç duyacağınız kalem sayısını azaltır. Kalem sertlik dereceleri aracı bu karşılaştırma için işe yarar.

Skalayı bir nesneye nasıl uygularsınız?

Valör çalışması, skaladan nesneye geçilince anlam kazanır:

  1. Basit bir nesne seçin (elma, kupa, küre) ve tek bir lamba ile aydınlatın.
  2. Gözlerinizi kısıp nesneyi üç gruba bölün: açık, orta, koyu.
  3. Her gruba skalanızdaki bir tonu eşleştirin.
  4. Büyük tonları önce, ayrıntıları sonra çizin.
  5. Çizimin fotoğrafını çekip siyah-beyaz yapın; tonlar ayrışıyor mu?

Üçüncü ve beşinci adım, tonların eşleşip eşleşmediğini kontrol eden basit bir yöntemdir. Karşılaştırmayı bilgisayarda yapmak isterseniz ton ve valör çalışması aracı bir fotoğrafı gri tonlara indirir.

Adım adım ilerlemek için ton ve valör çalışması aracı ve elma çizimi işinize yarar. Gölge bölgelerini ayrıntısıyla görmek için ışık-gölge çalışması yazısına, yöntemler için karakalemde gölgelendirme yazısına geçebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

  • Kutuların eşit olmaması: Bir kutu komşusundan çok daha koyuysa skala "sıçrar"; gözlerinizi kısarak kontrol edin.
  • En koyuyu çekinerek yapmak: Kalemin verebildiği en koyu tona ulaşmadan bütün skala açık kalır.
  • Kutuları taramayla doldurmak: Skala yüzeyi homojen olmalı; çizgi izi tonu bozar.
  • Skalayı çizimden ayrı tutmak: Yanında durursa her bölgeyi doğrudan eşleştirirsiniz.

Diğer teknik yazılarımız için karakalem teknikleri konu sayfasına bakın.

Ton skalasını çizimin içinde nasıl kullanırsınız?

Skalanın asıl değeri çizim sırasında ortaya çıkar. Çizimin kenarına küçük bir şerit olarak yapıştırın ya da yanına koyun ve her yeni bölgede "bu hangi kutuya denk?" diye sorun. Böylece tonları gözle tahmin etmek yerine karşılaştırarak seçersiniz. Zamanla skalaya bakmadan da doğru tonu bulmaya başlarsınız; bu, valör gözünün oturduğu anlamına gelir.

Bir başka kullanım da çizimi bitirdikten sonra kontroldür: çizimin fotoğrafını siyah-beyaz yapıp skala kutularıyla karşılaştırın. Bütün tonlar orta kutularda toplanmışsa çizim soluk, uçlara dağılmışsa kontrastlıdır. Hangi yöne ihtiyaç olduğuna buradan karar verebilirsiniz.

Valör çalışması için hangi nesneler uygundur?

Başlangıçta tonları net ayrılan nesneler seçin: beyaz bir kupa, bir elma, düz renkli bir top. Desenli ve parlak nesneler tonları karıştırır. Basit bir üç nesnelik kompozisyon (bir küre, bir küp, bir silindir) hem ton hem form çalışması için çok yönlüdür. Her nesne için en açık, en koyu ve orta tonu skaladan işaretleyin, sonra ara geçişleri doldurun.

Okul ve atölye dilinde buna "valör çalışması" ya da "ton çalışması" denir; yetenek sınavı hazırlığında da aynı yaklaşım kullanılır: büyük tonları önce kurmak, ayrıntıyı sona bırakmak. Düzenli yapılan kısa valör çalışmaları, çizimin genel görünümünü hızla iyileştirir.

Valör çalışmasında "büyük şekiller" nasıl bulunur?

Valörü nesnenin kendisi değil, ışık ve gölgenin oluşturduğu şekiller taşır. Çalışmaya başlamadan önce nesneye gözlerinizi kısarak bakın ve yalnızca iki şeklin sınırını çizin: ışıkta kalan alan ve gölgede kalan alan. Bu iki şekli ayrı iki tonla doldurduğunuzda çizim zaten nesne gibi okunur. Sonra bu iki şeklin içine orta tonları ekleyin. Chiaroscuro kaynağı, ışık ve gölge şekillerinin analizini temel çizim işi olarak anlatır; bu yöntem tam olarak onu yapar.

Bu iki tonlu taslak, beş kademeli skalanın en açık ve en koyu kutularına denk gelir. Orta tonlar, skalanın üç ara kutusuyla eşleşir. Böylece skala, çizime ölçü veren bir cetvele dönüşür.

Düz ve parlak yüzeylerde valör nasıl değişir?

Mat bir yüzeyde tonlar yumuşak ve kademelidir; parlak bir yüzeyde ise en açık ve en koyu tonlar yan yana gelir ve geçiş keskinleşir. Bir beyaz kupa ile parlak bir seramik kupayı aynı ışıkta çalışırsanız bunu görürsünüz: ikincisinde skalanın uçları birbirine bitişiktir. Bu yüzden parlak nesnelerde orta tonları azaltıp kontrastı artırmak gerekir.

Koyu renkli bir nesnede ise bütün skala koyuya kayar: en açık ton bile orta griye yakındır. Bu durumda skalayı daraltıp (örneğin beş kutudan yalnızca son üçünü kullanıp) o kademelerde ince farklar aramak, çizime derinlik verir. Böylece skala, her nesne için aynı biçimde değil, nesnenin tonlarına göre ayarlanmış bir araç olur.

Skala çalışmasını kâğıtta nasıl sürdürürsünüz?

Valörü rehberli çalışmak isterseniz Guidart (iPhone ve iPad'de ücretsiz indirilir) ışık-gölge derslerini sesli adımlarla anlatır; çizimi siz kâğıtta yaparsınız. Her gün bir premium çizim ücretsizdir. Çizimin fotoğrafı yüklenince yapay zekâ orijinaliyle karşılaştırıp öneri verir; bu bir rehberdir, gerçek zamanlı değildir ve öğretmenin yerini tutmaz.

Kaynaklar

  1. Making A Mark: Denman Ross value scale
  2. Wikipedia: Chiaroscuro
  3. Art in Context: Hardness of Pencils

Sık sorulan sorular

Valör nedir?

Valör, bir rengin ya da gri tonun açıklık-koyuluk derecesidir. Karakalemde renk olmadığı için çizimin bütün ifadesi valörlerle kurulur: en açık beyazdan en koyu siyaha uzanan ton basamakları.

Ton skalası kaç kademeli olmalı?

Başlangıç için 5 kademe yeterlidir; gelişmiş çalışmalarda 9 kademeye çıkılır. Kademe sayısından çok, komşu kutular arasındaki farkın eşit görünmesi önemlidir.

Ton skalasını her kalemle yeniden yapmak gerekir mi?

Evet, çünkü kalem sertliği markalar arasında farklılık gösterebilir. Kullandığınız kalem setiyle bir kez skala çıkarıp çizimin yanına koymak, hangi kalemin hangi tonu verdiğini hatırlamanıza yardımcı olur.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir