Yüz oranları: portrede gözler nereye çizilir

Güncellendi:

Yetişkin bir yüzde gözler yaklaşık olarak başın tepesi ile çene arasındaki yarı yüksekliğe denk gelir; çoğu insan gözleri bundan daha yukarı çizer. Bu yüzden portre çiziminin ilk kuralı gözleri başın ortasına yerleştirmektir. Burun ve dudak için de yardımcı bölümler vardır; bunları aşağıda adım adım göreceğiz.

Portrede gözler neden çoğu zaman yanlış yere çizilir?

BPS Research Digest'in aktardığı araştırmalara göre sanatçı olmayanlar gözleri başın "çok yukarısına" çizme eğilimindedir; gerçekte gözler başın yaklaşık yarısındadır. Aynı çalışmalarda kuralı bilen katılımcıların bile gözleri hâlâ yüksek çizdiği bildirilir. Bu bize bir şey söyler: hata elin değil, algının hatasıdır.

Pratikte bu, kafamızdaki "yüz şemasının" gözleri alın bölgesine yakın tuttuğu anlamına gelir; gerçek yüzde ise göz çizgisinin altında çene, ağız ve burun için bol yer vardır. Saçı büyük bir kütle olarak görüp kafatasını küçümsemek de gözlerin yukarı kaymasına yol açar. Çözüm, kuralı ölçerek uygulamaktır: göz çizgisini başın tepesi ile çene arasına bir cetvelle ya da kalemle işaretleyip çizime ondan sonra devam edin.

Bu ölçme alışkanlığı portre için tek başına yeterli değildir ama çizimin geri kalanını kolaylaştırır. Kaş, burun ve ağız çizgileri göz çizgisine göre konumlandığından, bu çizgi yerinde olunca diğer ayrıntılar da yerine oturur.

Yüzü hangi sırayla bölmelisiniz?

  1. Oval: Hafif bir yumurta biçimi çizin; üst kısmı geniş, çene tarafı dar.
  2. Dikey eksen: Ortadan hafif bir çizgi geçirin; yüz yan dönükse bu çizgi eğri olur.
  3. Göz çizgisi: Ovalin yüksekliğini ikiye bölen yatay çizgiyi çekin. Gözler bu çizgidedir.
  4. Burun altı: Göz çizgisi ile çene arasının yaklaşık yarısında burun ucu bulunur.
  5. Dudaklar: Burun altı ile çene arasında, burna biraz daha yakın bir yerde ağız çizgisi vardır.
  6. Kulaklar: Genellikle kaş ile burun altı arasındaki yükseklikte yer alır.

Bu oranlar ortalamalardır; her yüzde küçük sapmalar olur. Kuralı başlangıç noktası olarak kullanıp gerçek modele bakarak düzeltin.

Gözler arası mesafe ne kadar olmalı?

Yüze önden bakıldığında göz genişliği kabaca beş eşit parçanın birine denk gelir; iki göz arasında bir göz boyu kadar boşluk bulunur. Bu, atölyelerde sık kullanılan pratik bir kuraldır, kesin bir ölçü değildir; kâğıtta yüzü yatay olarak beşe bölüp gözleri ikinci ve dördüncü parçaya yerleştirebilirsiniz. Gerçek yüzlerde farklılıklar olur, bu yüzden bu bölme sadece ilk taslak içindir.

Tüm teknik yazılarımızı karakalem teknikleri konu sayfasında bulabilirsiniz. Stilize bir yüzde aynı oranları görmek için anime kız çizimi adım adım yol gösterir. Hazır bir yardımcı arıyorsanız yüz oranları aracı bir fotoğraf üzerinde kılavuz çizgileri gösterir.

Yan profilde oranlar nasıl değişir?

Profilde yüzün dikey oranları aynıdır; değişen yatay yapıdır. Kafa yan görünüşte yaklaşık bir kare içine oturur; kulak bu karenin ortasına yakındır. Göz çizgisi yine ovalin yarısındadır. Burun, dudak ve çene profil çizgisini belirler. Üç çeyrek bakışta dikey eksen eğrilir ve göz çizgisi de hafifçe kavisli olur; bu yüzden yardımcı çizgileri eğri çizmek gerekir.

Kareleme yöntemiyle oran nasıl doğrulanır?

Oranları doğru yerleştirmek zorsa referans fotoğrafı karelere bölüp aynı kareleri kâğıda küçük ya da büyük çizerek ölçekleyebilirsiniz. Bu yöntemin Türkçedeki adı "kareleme yöntemi"dir. Kareleme yöntemi aracı fotoğrafınız üzerine ızgara ekler; böylece her karedeki parçayı kâğıdınızdaki karşılığına taşırsınız.

Sık yapılan hatalar

  • Gözleri çok yukarı koymak: En yaygın hata; göz çizgisini başın ortasına çekmek çözer.
  • Saçı kafatasının parçası saymak: Başın tepesi saçın değil kafatasının üst noktasıdır.
  • Simetriyi aşırı zorlamak: Gerçek yüzler tam simetrik değildir.
  • Ayrıntıya erken girmek: Önce oranlar, sonra göz ve dudak ayrıntıları.
  • Tonları ihmal etmek: Oran doğru olsa da ışık-gölge olmadan yüz düz kalır; valör çalışması buna yardım eder.

Referans fotoğrafla çalışırken nelere dikkat edilir?

Portre çalışırken yüz net, tam karşıdan ve ışığı tek yönden gelen bir fotoğraf seçin; yan ışık yüzün formunu belirginleştirir. Fotoğrafı bilgisayar ya da tablette açıp üzerine yatay ve dikey kılavuz çizgileri koyarak oranları ölçebilirsiniz. Sonra aynı çizgileri kâğıda hafifçe taşıyın. Bu iş için kareleme yöntemi de kullanılır.

Fotoğrafın telefon kamerasıyla çekilmesi durumunda lens yüzü hafif bozabilir (burun büyük, kulaklar küçük görünebilir). Bu yüzden mümkünse yüzü biraz uzaktan çekilmiş bir fotoğraftan çalışın. Gerçek bir modeli çiziyorsanız yüzünüzü aynada çizmek de ilk portre için iyi bir seçenektir; ışık ve poz size bağlıdır.

Yüz ifadesi ve yaş oranları nasıl değiştirir?

Anlatılan oranlar yetişkin bir yüz içindir. Çocuklarda yüz başın alt yarısında yer alır, göz çizgisi daha aşağıya iner ve alın geniştir; bu yüzden çocuk portresinde aynı kuralı olduğu gibi uygulamak sonucu bozar. Yaşlı yüzlerde ise kırışıklıklar ve gölgeler tonları değiştirir ama temel oranlar korunur.

İfade değiştikçe de bazı oranlar kayar: gülümsemede yanaklar yükselir, göz kısılır; şaşkınlıkta kaşlar yukarı çıkar. Bu yüzden ifadeli bir yüz çizmeden önce nötr bir yüzü rahatça çizebilmek gerekir. Başlangıçta sakin bir ifadeyle çalışın, ifade çeşitliliğini sonraya bırakın.

Oran hatalarını nasıl yakalarsınız?

Gözleri çok yukarı koyma eğilimi yaygın olduğu için kontrolü çizimin ilk aşamasına koyun. Ovali çizip göz çizgisini işaretledikten sonra çizimi telefonla fotoğraflayıp ters çevirin ya da aynaya tutun; ters yüzde şemalar devreye girmez ve göz çizgisinin gerçekten yarıda olup olmadığını daha net görürsünüz. Çizgi başın yarısının belirgin biçimde üstündeyse çizim yüzü "alın küçük, çene uzun" gösterir.

İkinci kontrol: saçı yok sayın. Başın tepesi saç hacminin üstünde değil, kafatasının üst noktasındadır. Saçlı bir fotoğrafla çalışırken ovali saçın dışına değil, kafatasına göre kurun; yoksa yarı noktası da kayar. Üçüncü kontrol: iki göz arasında bir göz boyu boşluk olup olmadığına bakın. Bu üç kontrol, çoğu portre oran sorununu portre çizimi başlamadan yakalar.

Hangi sırayla yüz alıştırması yapmalısınız?

  1. Yardımcı çizgi sayfası: On oval çizin, her birine dikey eksen ve göz çizgisi koyun; hiç ayrıntı eklemeyin.
  2. Göz ve kaş sayfası: Aynı ovallerde yalnızca göz ve kaşları yerleştirin.
  3. Burun ve ağız sayfası: Göz çizgisi ile çene arasını bölüp burun ucunu ve ağız çizgisini koyun.
  4. Kulak ve saç hattı: Kulakları kaş ve burun altı hizasına, saç hattını alın üstüne yerleştirin.
  5. Tek bir tam portre: Önceki dört sayfadaki hataları not edip bir portreyi başından sonuna çizin.

Her sayfa yirmi dakikayı geçmesin. Yüz oranlarının ortalama olduğunu hatırlayın: model kendi yüzünden farklıysa model doğrudur, kural değil.

Portrede ışık ve gölge oranları nasıl etkiler?

Oranlar doğru olsa bile ışık yanlışsa yüz düz kalır. Işığı yanlardan ya da hafif üst-yandan verin; burnun altına, gözlerin çukuruna ve çene altına gölge düşer. Bu gölgeleri başta büyük şekiller olarak (alın, yanak, çene altı) kurup ayrıntıyı sona bırakın. Gözlerin çevresinde sert siyah çizgiler yerine kademeli tonlar kullanmak yüzü daha doğal gösterir.

Bir yan etki de şudur: gölge kenarları yüzün oranlarını bozmuş gibi görünebilir. Çizgiyle belirlediğiniz oranları ton eklerken silmeyin; gölgeyi çizginin üstüne değil, içine yerleştirin. Böylece oran korunur, hacim eklenir.

Portre pratiği için nasıl bir plan izlenir?

Portreyi sesli adımlarla denemek isterseniz Guidart (iPhone ve iPad'de ücretsiz indirilir) çizimi kâğıtta siz yaparken adımları anlatır. Her gün bir premium çizim ücretsizdir. Çizimin fotoğrafı yüklenince yapay zekâ orijinaliyle karşılaştırıp oran, çizgi ve gölge için öneri verir; bu bir rehberdir, gerçek zamanlı değildir ve öğretmenin yerini tutmaz.

Kaynaklar

  1. BPS Research Digest: When we draw a face, why do most of us put the eyes in the wrong place?

Sık sorulan sorular

Portrede gözler yüzün neresine çizilir?

Yetişkin bir yüzde gözler yaklaşık olarak başın tepesi ile çene arasındaki yarı yüksekliğe denk gelir. Çoğu insan gözleri bundan daha yukarı çizer. Bu bir ortalamadır, her yüzde küçük farklar olur.

Yüz oranları herkes için aynı mı?

Hayır. Anlatılan oranlar ortalama değerlerdir ve kişiden kişiye değişir. Oranları başlangıç noktası olarak kullanıp gerçek modeli gözlemlemek en doğrusudur.

Yüz oranlarını çizerken hangi yardımcı çizgiler kullanılır?

Bir oval, ortadan geçen dikey eksen ve göz hizasından geçen yatay çizgi başlangıç için yeterlidir. Burun ve dudak yerleri bu eksenlerden hafif çizgilerle belirlenir.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir