Potloodhardheid: graden van 9H tot 9B

Bekijk alle potloodgraden op volgorde, lees waar elke familie goed voor is en print een testblad om je eigen potloden te vergelijken.

Hoe werkt het?

  1. Bekijk de tabel Potloodgraden van 9H tot 9B. Elke regel toont de graad, een balkje voor de donkerte, de typische streek en het typische gebruik.
  2. Kies voor het testblad je Papier (A4 of Letter): dat is het papierformaat van de print. Het testblad staat altijd staand.
  3. Kies bij Te testen potloden een set: Gangbare set (4H–6B), Schetsset (2H–6B) of Alle 20 graden (9H–9B).
  4. Vul bij Potloodmerk en bij Papier (de soort papier waarop je tekent) je merk en papiersoort in. Die worden op het blad geprint.
  5. Klik op Printen en print op 100% / Werkelijke grootte.
  6. Teken elke graad met dezelfde druk in de vakken: een arceervlak, drie vakjes voor licht, middel en stevig, en een lijn.

Hoe zit de schaal in elkaar?

Een grafietpotlood is een mengsel van grafiet en klei. Meer klei maakt de stift harder en de streek lichter. Meer grafiet maakt hem zachter en donkerder. Fabrikanten beschrijven dat met letters en cijfers. Aan de harde kant staat H, en hogere cijfers zijn harder: 2H, 3H tot 9H. Aan de zachte kant staat B, en hogere cijfers zijn zachter en donkerder: 2B tot 9B. In het midden staan HB en F.

Waar is welke familie goed voor?

Harde potloden (9H tot H). Ze maken lichte, fijne lijnen en houden hun punt lang. Ze passen bij technisch tekenen en bij de eerste lichte lijnen van een tekening die je later wilt uitgummen. Met te veel druk kunnen ze het papier indrukken.

F en HB. F is een fijne punt tussen hard en middel. HB is het evenwichtige midden: niet te licht en niet te donker, een goed beginpunt voor dagelijks schetsen.

Zachte potloden (B tot 9B). Ze leggen met weinig moeite een donkere, gladde toon neer en zijn ideaal voor schaduw en donkere partijen. Ze slijten snel en smeren makkelijker, dus leg een schoon vel onder je hand.

Waarom moet ik mijn eigen potloden testen?

Er is geen bindende internationale norm voor deze graden. Een B van het ene merk kan er uitzien als een 2B van een ander, en papier maakt ook verschil. Daarom heeft het testblad velden voor merk en papier: zet je potloden op je eigen papier naast elkaar, dan zie je wat jij echt in handen hebt. Meer over de graden lees je in Potlood hardheid uitgelegd.

Hoe gebruik ik de testset?

De Gangbare set bevat 4H, 2H, H, HB, B, 2B, 4B en 6B. De Schetsset bevat 2H, HB, 2B, 4B en 6B. Met Alle 20 graden krijg je het hele bereik van 9H tot 9B op één blad, maar dan wordt elk vak kleiner. Gebruik de vakken als volgt:

  • Teken in het arceervlak gelijkmatige lijnen met je normale druk.
  • Teken in de drie vakjes licht, middel en stevig, om te zien hoeveel donkerder een graad wordt met meer druk.
  • Trek in de laatste kolom een lijn over de stippellijn.

Print het blad nog eens voor een ander merk en leg ze naast elkaar.

Wat de tool niet doet

De tabel geeft typische streken en gebruik, geen meetwaarden: de balkjes laten alleen zien welke graad zachter en donkerder is dan de andere. De tool weet niet welke potloden jij hebt en kan niet voorspellen hoe ze op jouw papier lopen. Daar dient het testblad voor. Wil je de tinten die je zo vindt gebruiken, ga dan door naar de toonwaardenschaal.

Als je je potloden kent

Weet je welke potloden je prettig vindt, zet ze dan in bij een les. Guidart (gratis op iPhone en iPad) gaat stap voor stap op echt papier, met gesproken uitleg.

Veelgestelde vragen

Wat betekenen H, B, F en HB?

H staat voor hard, B voor zwart (zacht en donker), F voor fijne punt en HB voor het midden tussen hard en zwart. Een hoger getal voor de letter is extremer: 2H is harder dan H en 4B is zachter en donkerder dan 2B.

Is een 2B altijd even donker?

Nee. Er is geen bindende internationale norm voor deze graden, dus elke fabrikant bepaalt ze zelf. Een B van het ene merk kan lijken op een 2B van een ander. Test je eigen potloden op je eigen papier.

Welke potloden koop ik eerst?

Een kleine set is genoeg: een HB voor algemeen werk, een 2B of 4B voor schaduw en een 2H voor lichte hulplijnen. Voeg meer toe als je weet naar welke je grijpt.

Waarom ziet mijn potlood er op ander papier lichter uit?

De structuur van het papier verandert hoeveel grafiet er achterblijft. Glad papier geeft een gelijkmatiger, iets lichtere toon. Papier met tand houdt meer grafiet vast en ziet er donkerder en korreliger uit.

Hoe gebruik ik het testblad?

Vul bij Potloodmerk je merk en bij het tweede veld Papier de soort papier in, print het blad en teken elke graad met dezelfde druk in de vakken. Bewaar het blad om later andere merken mee te vergelijken.

Deze tool werkt volledig in je browser. Niets wat je toevoegt wordt geüpload.

Gerelateerde tools

GuidartLeer tekenen op papier, gratis op iPhone en iPad
Download