Kurşun kalem sertlik dereceleri: 2B, HB, 4B, 6B ne için kullanılır?

Güncellendi:

Kurşun kalem derecelerinde H harfi sert ve açık iz, B harfi yumuşak ve koyu iz demektir; HB ikisinin ortasındadır. Çizimde sıklıkla HB, 2B, 4B ve 6B kullanılır: HB taslak ve ince çizgi, 2B ve 4B orta tonlar, 6B en koyu gölgeler için. Derece, markadan markaya biraz değişir; yani bir markanın 2B'si ile diğerininki birebir aynı olmayabilir.

Kalem derecelerindeki harfler ne anlama gelir?

Eckersleys'in açıklamasına göre ölçek, en sert ve en açık iz bırakan 9H'den başlayıp en yumuşak ve en koyu 9B'ye kadar uzanır. H serisinde grafit daha fazla kille karıştırılmıştır; kil arttıkça uç sertleşir ve iz açılır. B serisinde ise daha fazla grafit ve daha az kil bulunur, bu yüzden iz koyu ve yumuşaktır. HB ise ikisi arasında denge kuran orta bir dereceyi temsil eder; günlük yazıda ve genel çizimde sıkça kullanılır. Bir de F ("fine point") var: ince uca sivrilebilen, HB'ye yakın bir derece.

Derecelerin en yaygın aralığı 9H-9B'dir. Acrylic Painting School'a göre bazı markalar 10H ya da 10B'ye kadar uzanır, ama pratikte çoğu kişi bu aralığın küçük bir bölümünü kullanır. Bir sertlik testi yapmak isterseniz kalem sertlik dereceleri aracımızı açabilirsiniz.

Hangi derece ne için kullanılır?

Aşağıdaki tablo genel bir kullanım rehberidir; kaynaklardaki derece tanımlarına ve yaygın çizim pratiğine dayanır. Kesin kural değil, başlangıç noktasıdır.

Derece Bırakılan iz Yaygın kullanım
2H Çok açık, ince Teknik çizim, çok hafif taslak
H Açık Hafif taslak çizgiler
HB Orta Genel taslak, ince çizgi
2B Orta-koyu İlk tonlama, kontur
4B Koyu Gölgeler, orta-koyu tonlar
6B Çok koyu En derin gölgeler, vurgular

HB ile başlayıp 2B'yle tonu koyulaştırmak, 4B'yi gölge alanlarında, 6B'yi yalnızca en koyu noktalarda kullanmak iyi bir kuraldır. Böylece kâğıdınız fazla kirlenmez ve ton aralığınız geniş kalır.

2B kalem ne için kullanılır?

2B, çizimde en çok kullanılan derecelerden biridir: HB'den biraz koyu ama kontrolü hâlâ kolay. Konturlar, ilk tonlama ve orta-açık gölgeler için uygundur. Başlangıçta tek kalemle çalışacaksanız, HB ya da 2B makul bir seçimdir; ikisini birden alırsanız HB'yi taslağa, 2B'yi kontur ve gölgeye ayırabilirsiniz.

4B ve 6B kalem ne için kullanılır?

Daha yumuşak kalemler, koyu tonları az basınçla elde etmenizi sağlar. 4B orta-koyu gölgeler için, 6B en koyu bölgeler için kullanışlıdır. İki dezavantajı var: ucu çabuk körelir ve kâğıtta daha kolay lekelenir. Bu yüzden her çizimin tamamını 6B'yle yapmak yerine, tonu kademeli oluşturun: HB ile taslak, 2B ile orta ton, 4B ile koyu alanlar, 6B ile en koyu nokta. Ton geçişlerini çalışmak için ton ve valör çalışması uygun bir araçtır.

HB mi, 2B mi daha iyi?

Soru "hangisi daha iyi" değil, "ne amaçla" olmalı. HB sert olduğu için ince, kontrollü çizgi verir ve kâğıdı fazla kirletmez. 2B daha yumuşaktır, aynı basınçla daha koyu iz bırakır. Eğer hafif elle çiziyorsanız, 2B size daha çok ton aralığı sunar; ağır elle çiziyorsanız HB hâlâ rahat kontrol sağlar.

İkisini yan yana denemek en iyisi: kâğıda her kalemle hafif, orta ve sert basınçlı üç çizgi çekin. Böylece kendi elinizin her kalemde hangi aralığı verdiğini görürsünüz.

Dereceler her markada aynı mı?

Hayır. Acrylic Painting School ve Art in Context'in açıklamalarına göre uluslararası ortak bir standart yok; aynı derece, markaya göre biraz farklı koyuluk verebilir. Bu, alışverişte sürpriz olabilir: farklı markalardan aldığınız 2B ve 4B arasındaki fark, beklediğinizden az ya da çok çıkabilir.

Pratik çözüm: başlangıçta aynı markanın serisinden alın, derecelerin birbirine göre farkını görürsünüz. Marka değiştirirseniz, yeni kalemi eski kalemle aynı kâğıtta denemeniz yeterli.

Başlangıç için kaç kalem gerekir?

Art in Context, basit eskiz için HB'yi ideal buluyor ve farklı derecelerden birkaç kalem almayı öneriyor. Pratik bir başlangıç üçlüsü olarak HB, 2B ve 4B yeterlidir. Ton çalışması yaparken 6B ekleyebilirsiniz. Daha açık çizgi için 2H ya da H işe yarar, ama zorunlu değil.

Kalemlerin derecelerini sayfa köşesine, bir ton basamağı çizerek kaydedin: her kalemle bir kutu doldurun ve yanına derecesini yazın. Bir ay sonra bu sayfa sizin kişisel referansınız olur. Gerisi için çizim malzemeleri konu sayfasına bakabilirsiniz.

Kalem derecelerini gerçek çizimde nasıl denersiniz?

Bir elma çizimi kalem dereceleri için iyi bir test: açık yüzü HB ile hafifçe, orta tonu 2B ile, gölgeyi 4B ile, zemin gölgesini 6B ile yapın. Çizim bitince kalem derecelerinin ton basamaklarına nasıl dönüştüğünü kendi gözünüzle görürsünüz. Aynı çalışmayı mantar çizimiyle de tekrarlayabilirsiniz.

Derece seçimi çizim sonucunu nasıl etkiler?

Çok koyu kalemle başlamak, düzeltmeyi zorlaştırır; çünkü yumuşak kalemin izi silgiyle tam çıkmayabilir. Çok sert kalemle koyu ton elde etmeye çalışmak ise kâğıdı yırtabilir ya da çizgi oluğu bırakabilir. Hafif elle, açıktan koyuya çalışmak, her iki sorunu da azaltır.

Kalemin ucunu nasıl bakımlı tutarsınız?

Derece kadar uç da çizimi etkiler. Sert kalemler (H, HB) ucu uzun süre korur; yumuşak kalemler (4B, 6B) hızla körelir ve çizgi kalınlaşır. Bu yüzden ton çalışırken kalemi sık sık çevirin: dönerek çizerseniz uç eşit aşınır. Ayrıca ince çizgi gerektiğinde ucu bıçakla ya da kalemtraşla yenileyin.

Uç bakımına ek bir ipucu: kalemleri uç yukarı bakacak şekilde bir kutuda tutmak, ucu kırılmaktan korur. Yumuşak kalemlerde uç, düşme ya da basınçla kolay kırılır; kırılan kurşun kalemin içinde de çatlak bırakabilir.

Derece seçerken yapılan yaygın hatalar

  • Hep aynı kalemle çalışmak. Tek kalemle yapılan çizim ton aralığını daraltır; en az iki derece kullanın.
  • Çok sert kalemle koyu ton aramak. H serisiyle koyu elde etmeye çalışmak kâğıtta iz bırakır. Koyu için B serisini kullanın.
  • Çok yumuşak kalemle detay çizmek. 6B ile ince detay zordur ve çizim lekelenir; ince işte HB ya da daha sert kalem seçin.
  • Dereceleri ezberlemek. Markalar farklılaşabildiği için kendi kalemlerinizi kâğıtta deneyin.

Kendi kalem skalanızı nasıl çıkarırsınız?

Dereceleri bir tablodan okumak yerine kendi elinizle görmek, en kalıcı öğrenmedir. Bir sayfaya şu çalışmayı yapın:

  1. Her kalem için bir sütun çizin ve en üste derecesini yazın (HB, 2B, 4B, 6B).
  2. Her sütuna üç şerit boyayın: hafif basınçla, orta basınçla, sert basınçla.
  3. En altta her kalemle bir kutuyu ton geçişiyle (açıktan koyuya) doldurmaya çalışın.

Sonuç, size iki şeyi gösterir. Birincisi, hafif basınçla bile 6B'nin HB'den çok daha koyu olduğunu. İkincisi, aynı derecede basınç değiştirerek ne kadar ton aralığı yakaladığınızı. Çoğu kişi bir kalemle yalnızca tek bir tonu kullandığını fark eder; oysa basınç, aynı kalemde birkaç tonu verir.

Bu sayfayı çizim defterinizin ilk sayfalarından biri olarak saklayın. Yeni bir kalem aldığınızda ya da marka değiştirdiğinizde, aynı çalışmayı yeniden yapıp eskisiyle kıyaslayın. Karakalem tonlama çalışma sayfaları bu tekrarlar için hazır bir zemin sunar. Böylece derece, ezberlenen bir harf olmaktan çıkıp elinizin tanıdığı bir tona dönüşür.

Kalem derecelerini adım adım çalışmak ister misiniz?

Guidart'taki ışık-gölge dersleri, aynı çizimi birkaç tonla kademeli yapmanıza yardım eder. Sesli adımlarla ilerler ve gerçek kâğıtta, kendi kalemlerinizle çalışırsınız. Ücretsiz indirilir ve her gün bir premium çizim ücretsizdir; fiyat ve kapsam için ücretsiz ve premium sayfasına bakın.

Kaynaklar

  1. Eckersleys: What are pencil grades?
  2. Art in Context: Hardness of pencils
  3. Acrylic Painting School: Pencil grading

Sık sorulan sorular

2B kalem ile HB kalem arasındaki fark nedir?

HB orta sertliktedir, 2B ise daha yumuşak ve daha koyu iz bırakır. 2B daha çok grafit, daha az kil içerir. İkisi de başlangıç için uygundur; HB ince çizgi ve taslak, 2B ise ilk tonlama için kullanışlıdır.

4B ve 6B kalemi ne için kullanırım?

Daha koyu tonlar ve gölgeler için. Yumuşak oldukları için uçları çabuk körelir ve kâğıtta kolay lekelenir. Genellikle taslak aşamasında değil, gölgeleri derinleştirirken kullanılır.

Kalem dereceleri her markada aynı mı?

Hayır. Uluslararası bağlayıcı bir standart olmadığı için aynı derece markadan markaya biraz farklı koyuluk verebilir. Bu yüzden başlangıçta aynı markadan almak karşılaştırmayı kolaylaştırır.

Okul kalemi (HB) ile çizim kalemi arasında fark var mı?

Yazı kalemlerinde genellikle HB ve benzeri orta dereceler bulunur. Çizim kalemleri ise geniş bir derece aralığıyla satılır; bu da açık-koyu ton oluşturmayı kolaylaştırır.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir