Hamur silgi ve gölgelendirme kalemi nasıl kullanılır?

Güncellendi:

Hamur silgi, grafiti kâğıttan emerek alan açan ve vurgu oluşturan yoğrulabilir bir silgidir; gölgelendirme kalemi (stomp) ise kurşun kalem izini yayarak pürüzsüz geçişler yapar. İkisi birlikte, kalemle çizdiğiniz ton alanlarını yumuşatıp ışık noktaları açmanızı sağlar. Aşağıda her aracın nasıl çalıştığını ve en sık yapılan hataları anlatıyorum.

Hamur silgi nedir?

Wikipedia'nın tanımına göre hamur silgi (putty rubber olarak da bilinir), sanatçıların kullandığı, işlenebilir bir silme aracıdır. Genellikle vulkanize edilmemiş kauçuktan, gri ya da beyaz, macun ya da sakıza benzer bir malzemeden yapılır. Grafit ve kömür parçacıklarını, ayrıca karbon, renkli kalem ya da pastel izlerini emerek çalışır. Aşınmaz ve kırıntı bırakmaz; ama grafiti topladıkça koyulaşır.

Bu özellikleri, hamur silgiyi normal silgiden ayırır: sürtmez, emer. Kâğıt yüzeyi yıpranmadan açık alanlar yaratabilirsiniz.

Hamur silgi ne işe yarar?

Wikipedia'ya göre hamur silgi yüksek plastikliğe sahiptir; gerdirilebilir, sıkıştırılabilir, bölünebilir ve şekillendirilebilir. Bu sayede şunlar için kullanılır:

  • Hassas silme: Ucu sivriltip küçük bir detayı silmek.
  • Çizgi inceltme: Çok koyu çıkan bir çizgiyi hafifletmek.
  • Kenar temizleme: Taslak izlerini kaldırmak.
  • Vurgu açma: Koyu tonlanmış bir alanda ışık noktası "silerek çizmek" (subtraktif çizim).

Sınırı da bilmek gerekir: açık izleri tamamen silebilir ama koyu alanları tam temizlemek için uygun değildir. Fazla ısınırsa yapışabilir, aşırı gerilirse dağılabilir.

Hamur silgi nasıl kullanılır?

1. Hazırlayın. Küçük bir parçayı koparın ve parmaklarınız arasında yoğurun; ısındığında yumuşar ve kolay şekil alır.

2. Şekil verin. Geniş alanlar için yassı, hassas noktalar için sivri uç yapın.

3. Bastırın, sürtmeyin. Silmek istediğiniz alana hafifçe bastırıp kaldırın; grafit hamura yapışır. Sürtmek, grafiti kâğıda yayar.

4. Temizleyin. Kirlenen yüzü içeri katlayıp yeniden yoğurun. Sürekli temiz yüzeyle çalışmak, çizimi kirletmez.

5. Vurgu açın. Gölgeli bir alanda ışık noktası istiyorsanız, hamuru sivriltip bir noktaya bastırın. Mantar çizimi ve yaprak çizimi bu tekniği denemek için iyi konular; ikisi de silgiyle açılan ışıklarla biter.

Gölgelendirme kalemi nedir?

Wikipedia'ya göre gölgelendirme kalemi (blending stump), çoğunlukla yuvarlanmış kâğıttan yapılan, ucu incelen silindirik bir araçtır. Kömür, kontür kalem, kurşun kalem ya da başka malzemelerin izlerini yayıp birleştirmek için kullanılır. Türkçede "gölgelendirme kalemi" ya da "stomp" denir. Aynı kaynak, onu tortillona benzetir ama farkı belirtir: stomp daha uzun ve daha sıkı sarılmıştır, iki ucu sivridir ve doludur; tortillon ise içi boş ve daha kısadır, biraz farklı doku verir.

Basit anlatımla: kalemle çizdiğiniz çizgi ya da tonları, parmak yerine bir araçla yayarak pürüzsüz bir geçiş elde edersiniz.

Gölgelendirme kalemi nasıl kullanılır?

  1. Önce kalemle ton verin. Alanı kurşun kalemle hafifçe doldurun; çizgilerin yönünü aynı tutun.
  2. Stomp'un ucunu kullanın. Ucu, çizgileri kaplayacak şekilde küçük daireler ya da düz hareketlerle gezdirin.
  3. Açıktan koyuya doğru yayın. Koyu bölgeden açık bölgeye çekerseniz geçiş doğal olur; tersi açık alanı kirletir.
  4. Temiz uçla bitirin. Kirlenen ucu temiz bir kâğıtta silip yeniden kullanın. Koyu alandan açık alana geçerken uç temiz olmalı.
  5. Gerekirse kalemle tazeleyin. Yayma tonu açabilir; koyu bölgeleri tekrar kalemle güçlendirin.

Gölgelendirme kalemini kullanmadan önce ton ve valör çalışması ile ton basamaklarını denemek iyi bir hazırlık. Karakalem tonlama çalışma sayfaları de pratik için kullanılabilir.

İkisini birlikte nasıl kullanırsınız?

İyi bir akış şöyle:

  1. Kurşun kalemle tonu yerleştirin.
  2. Stomp ile yayın ve yumuşatın.
  3. Hamur silgi ile vurguları açın.
  4. Gerekirse en koyu noktaları tekrar kalemle derinleştirin.

Bu sıra, kâğıdı gereksiz yıpratmadan hem pürüzsüz geçişler hem net ışık noktaları sağlar. Örneğin bir elmada, ışığa bakan yüzü hamur silgiyle hafifçe açıp gölgeyi stomp'la yumuşatmak, hacmi vurgular. Elma çizimi bunun için uygun bir çalışma.

Sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Hamur silgiyi sürtmek. Basmak yerine sürterseniz grafit yayılır.
  • Kirli stomp ile açık alana geçmek. Koyu tonu açık alana taşırsınız.
  • Çok erken yaymak. Önce ton yapısını kurmadan yaymak, çizimi bulanık gösterir.
  • Parmakla yaymak. Parmaktaki yağ kâğıtta leke bırakabilir; stomp daha temizdir.
  • Hamur silgiyi yıllarca kullanmak. Kirlenen silgi artık emmez, kirletir; yenileyin.

Tekniklere ayrıntılı bakmak için çizim malzemeleri konu sayfasına göz atın.

Bu araçlar zorunlu mu?

Değil. Başlangıçta kurşun kalemle basıncı değiştirerek de yumuşak geçişler yapılabilir. Ama hamur silgi ucuzdur, çok yönlüdür ve ışık noktaları açmak için gerçekten işe yarar; gölgelendirme kalemi ise isteğe bağlıdır. Öncelik sırası: hamur silgi, sonra stomp.

Hamur silgi ile ışık nasıl "çizilir"?

Karakalemde ışık çoğu zaman kâğıdın beyazı olarak bırakılır; ama bazen önce tüm alanı tonlayıp sonra ışığı silerek açmak daha doğal sonuç verir. Bu yönteme subtraktif çizim denir. Hamur silgiyle uygulamak şöyle:

  1. Alanı kurşun kalemle düz bir tonla doldurun.
  2. Hamur silgiyi sivri bir uçla şekillendirin.
  3. Işığın düşeceği yere bastırıp kaldırın; kalemin grafiti hamura yapışır.
  4. Daha parlak bir nokta için aynı yere ikinci kez bastırın.

Bu teknik özellikle parlak yüzeylerde (cam, metal, su damlası) ve saç gibi ince ışık çizgilerinde işe yarar. Masadaki bir bardak ya da kaşık bu yöntemi denemek için ideal bir konu.

Kâğıt türü bu araçları nasıl etkiler?

Kâğıdın yüzeyi, hem hamur silginin hem stomp'un davranışını değiştirir. Pürüzsüz bir kâğıtta stomp daha rahat kayar ve ton daha düzgün yayılır; ama grafit kâğıda tutunmadığı için hamur silgi ışığı kolayca açar. Dokulu kâğıtta ise grafit diş boşluklarına dolar; stomp bu boşlukları tam dolduramaz, hamur silgi ise dokunun üstündeki grafiti alır ama boşluktakini bırakır. Bu yüzden dokulu kâğıtta ışık noktaları biraz "grenli" görünür. Sizin çalışmanızda hangisi daha uygun, bir deneme sayfasında karşılaştırarak anlayabilirsiniz.

Üç dakikalık deneme: Hamur silgi mi, plastik silgi mi?

İki silgi arasındaki farkı kendi gözünüzle görmek için küçük bir test yapın. Bir sayfada iki kutuyu 4B ile koyu doldurun. Birinde plastik silgiyle, diğerinde hamur silgiyle ortadan geçen bir şerit açmaya çalışın.

Plastik silgi şeridi daha temiz ve tam silebilir; ama kâğıdın yüzeyini hafifçe yıpratır ve kırıntı bırakır. Hamur silgi ise grafiti emer, kırıntı bırakmaz; ancak koyu alanda şerit biraz gri kalabilir. Wikipedia'nın tarifine uygun olarak, hamur silgi hafif izleri tamamen kaldırır ama koyu alanları tam temizlemek için uygun değildir. İkisini yan yana görmek, hangi işte hangisini kullanacağınızı netleştirir: tam silme için plastik, vurgu ve yumuşatma için hamur.

Aynı sayfaya stomp denemesi de ekleyin: üçüncü bir kutuyu 2B ile kaplayıp stomp'la yayın. Parmakla yaydığınız bir dördüncü kutuyla karşılaştırın. Hangisi daha pürüzsüz? Hangisi kâğıdı daha temiz bırakıyor? Bu karşılaştırma, araçlarınızın bakımını da öğretir: hamur silgiyi ve stomp ucunu kullanırken temiz yüzeyle çalışmanız, kirli uçla koyu tonu açık alana taşımanızı engeller.

Bu teknikleri adım adım uygulamak ister misiniz?

Guidart'ta ışık-gölge çizimlerini sesli adımlarla gerçek kâğıtta, kendi araçlarınızla yapabilirsiniz; telefon yanınızda rehber olarak durur. Ücretsiz indirilir, her gün bir premium çizim ücretsizdir. Kapsam için ücretsiz ve premium sayfasına bakın.

Kaynaklar

  1. Wikipedia: Kneaded eraser
  2. Wikipedia: Blending stump

Sık sorulan sorular

Hamur silgi normal silgiden nasıl farklı?

Hamur silgi aşındırarak değil, grafiti emerek çalışır ve kırıntı bırakmaz. Şekil verilebildiği için küçük alanlarda hassas silmeye uygundur. Ancak koyu alanları tamamen silmekte yetersiz kalabilir.

Hamur silgi kirlenince ne yapmalıyım?

Hamuru birkaç kez yoğurup gerdirerek temiz bir yüzey açabilirsiniz. Grafiti topladıkça koyulaşır ve sonunda etkisini yitirir; o zaman yenisini almak gerekir.

Gölgelendirme kalemi ile tortillon aynı mı?

Benzerler ama aynı değil. Wikipedia'ya göre stomp daha uzun, sıkı sarılmış ve iki ucu sivridir; tortillon ise içi boş ve daha kısadır, biraz farklı doku verir.

Gölgelendirme kalemini temizleyebilir miyim?

Yüzeyini ince bir zımpara kâğıdı ya da temiz bir kâğıtta sürterek temizleyebilirsiniz. Çok kirlenmiş ya da yağlı bir uç ise artık düzgün yaymaz; değiştirin.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir