Kopya çizim hile mi? Camera lucida'dan AR'ye kopyalamanın tarihi

Güncellendi:

Kopyalamak hile değildir; yüzyıllardır kullanılan, sanat eğitiminin de içinde yer alan bir öğrenme adımıdır. Ama tek başına yeterli de değildir: gözünüzle ölçmeyi ve serbest çizmeyi de çalışmanız gerekir. Bu yazı kopyalamanın geçmişini, ne işe yaradığını ve sınırlarını, kaynaklarıyla anlatıyor.

Çizim yardımcıları yeni bir şey mi?

Hayır. Oxford Bilim Tarihi Müzesi, camera lucida'nın 1806'da William Hyde Wollaston tarafından icat edildiğini belirtiyor. Aygıt bir prizma yardımıyla manzaranın sanal görüntüsünü çizim tahtasının yüzeyine bindirir; sanatçı bu görüntünün üstünden çizgileri izleyebilir. Müzenin açıklamasına göre bilim insanlarından Sir John Herschel gibi isimler aygıtın hevesli kullanıcılarıydı; Henry Fox Talbot ise sonuçlardan memnun kalmayıp fotoğraf denemelerine yöneldi.

Bu küçük örnek bile, çizerken optik yardım almanın yeni bir "kolaycılık" olmadığını gösteriyor. 19. yüzyılda hem amatörler hem bilim insanları bu aygıtı kullanıyordu. Bugün telefonla kâğıda yansıtma yapmak, aynı fikrin dijital biçimi.

Hockney-Falco tezi kopyalamayı ne kadar haklı çıkarıyor?

Ressam David Hockney ile optik bilimci Charles Falco, 15. yüzyıldan itibaren bazı Avrupalı ressamların ayna ya da lens projeksiyonu kullandığını savunuyor. Science News'in aktardığına göre bu tez sanat dünyasında geniş yankı uyandırdı; birçok kişi bunu "eski ustalar hile yaptı" suçlaması olarak okudu, Hockney ise bu yorumdan rahatsız.

Önemli nokta, tezin tartışmalı olması. Aynı yazıda, Jan van Eyck'in tablosundaki avize çizgilerinin hem tezin lehine hem aleyhine kanıt olarak kullanıldığı anlatılıyor. Yani "Rönesans ustaları projeksiyonla çizdi" cümlesi kanıtlanmış bir bilgi değil, bir görüş. Güvenli ifade şu: sanatçılar yüzyıllardır çizim aygıtları kullandı ve bazı ustaların optik kullandığı tezi hâlâ tartışılıyor.

Akademik eğitim kopyalamaya dayanıyor muydu?

Evet. Art Renewal Center'ın tarihsel özetine göre Bargue çizim kursu, 1868-1871 arasında üç aşamada yayımlanan 197 gevşek levhadan oluşuyordu. Levhalar yaklaşık 24x18 inç boyutundaydı ve çoğu Fransız sanatçı Charles Bargue tarafından hazırlanmıştı. Kurs üç bölümden oluşuyordu: alçı kalıp çizimleri, usta çizimleri ve çıplak ya da yarı çıplak erkek modellerin figür çizimleri (akademiler). Öğrenci bu üç bölümde ustalaşmadan canlı model çizmeye geçmiyordu.

Bu sıra, bugünkü "kopyala, sonra gözle ölç" mantığıyla uyuşuyor. Kopyalamak bitiş çizgisi değil, bir başlangıç basamağı. Öğrenciyi korumak için tasarlanmış bir merdiven: önce hazır çizgiyle çizgi kontrolü, sonra gerçek hayatta gözlem.

Kopyalamak bir beceri mi?

Kopyalamayı "basit el işi" saymak yanıltıcı. Ostrofsky, Kozbelt ve Seidel (2012), sanatçıların hem gözlemsel çizim doğruluğunda hem de sınırlı çizgilerle yapılan kopyalamada sanatçı olmayanlardan daha doğru olduğunu buldu. Bu, kopyalamanın bile görsel dikkat ve karar verme istediğini gösteriyor. Yani kopyayı iyi yapabilmek, çizim becerisinin bir parçası.

Bir çıkarım olarak: kopyalama çalışması, çizgi kalitesi ve oran aktarma gibi belirli becerileri çalıştırır. Ama araştırma bize kopyalamanın serbest çizime ne kadar aktarıldığını söylemiyor; bunu ayrıca çalışmak gerekir.

Kopyalamayı hangi sınırlarla kullanmalı?

Dengeli bir kullanım için üç kural:

  1. Kopyadan sonra gözle dene. Aynı konuyu bir hafta sonra rehbersiz çizin. Fark, öğrendiklerinizi gösterir.
  2. Kare ve çizgi yöntemini tek başına bırakmayın. Kareleme yöntemi aracı orana bakmayı öğretir ama bir fotoğrafı kareye bölmek, bakışı değiştirmez; arada serbest çizim çalışması ekleyin.
  3. Kaynağınıza dürüst olun. Başkasının çizimini kopyalıyorsanız, paylaşırken bunu belirtin.

Işık kutusu ya da beyaz ekran ile çizgi aktarmak da bir kopya biçimi; ışık kutusu aracı bunu telefonunuzla nasıl yapacağınızı gösteriyor.

AR ile kopyalama nasıl bir yerde duruyor?

AR (artırılmış gerçeklik) modunda uygulama, çizimi kamera üzerinden kâğıda yansıtır; çizginin üzerinden geçersiniz. Bu, camera lucida'nın modern bir karşılığı. Önemli bir uyarı: AR ile kopyalamanın serbest çizim becerisine aktarıldığını gösteren bir çalışma bulamadık. Bu yüzden "AR ile çizerek öğrenirsiniz" demek doğru olmaz.

Dürüst kullanım şu: AR'yi, oranları ve konumu kâğıda aktarma pratiği olarak kullanın, sonra aynı çizimi klasik modda, telefonu yanınıza koyup kendi gözünüzle deneyin. İkisi arasındaki fark, kendi gözünüzün neyi yakaladığını gösterir.

Kopya çizimle öğrenmeye nasıl yaklaşılmalı?

Bir yol haritası önerisi:

  • 1. hafta: Basit bir çizimi AR ya da şablonla kopyalayın. Odak: çizgi kontrolü.
  • 2. hafta: Aynı çizimi bu kez klasik rehberle, gözle aktararak yapın.
  • 3. hafta: Aynı konuyu rehbersiz, sadece gerçek nesneye bakarak çizin. Elma ve kitap gibi basit konular bunun için uygun.

Her adımdaki çizimleri saklayın. Üç sayfa yan yana, kopyadan serbest çizime geçişteki farkı gösterir. Daha geniş yol için çizim öğrenme konu sayfasına bakın.

Kopyalamanın öğrettikleri nelerdir?

Kopyalama sırasında yaptığınız iş üç parçaya ayrılır: çizginin konumunu gözle yakalamak, eli o noktaya götürmek ve çizgiyi doğru basınçla çekmek. Bu üç iş, serbest çizimde de gerekir. Dolayısıyla kopyalama çalışması çizgi kalitesi ve çizim güveni gibi belirli beceriler için gerçekten yararlı olabilir.

Öte yandan kopyalama bir şeyi öğretmez: neyi çizeceğinize karar vermeyi. Kopyada karar verilmiştir; siz sadece aktarırsınız. Serbest çizimde ise hangi çizginin önemli olduğu, hangi alanın koyu olacağı sizin kararınızdır. Bu yüzden iyi bir plan iki tür çalışmayı dengeler: bazı günler kopya, bazı günler gözlem.

Kopyalama alışkanlığı hangi durumda sorun olur?

Kopyalama şu durumlarda sorunlu hâle gelir:

  • Bağımlılık: Rehber olmadan hiç çizememek. Çözüm: haftada en az bir kez rehbersiz çizin.
  • Atıf eksikliği: Başkasının çizimini kendi çizimi gibi sunmak. Çözüm: kaynağı belirtin.
  • Plato: Aynı çizimleri tekrar tekrar kopyalayıp yeni bir şey denememek. Çözüm: konuyu ve zorluğu değiştirin.

Bu uyarılar kopyalamayı yasaklamaz; yalnızca bilinçli kullanmanızı sağlar. İyi bir ölçüt, kendinize şu soruyu sormaktır: "Bu çizim bana yeni bir şey öğretiyor mu?" Cevap evetse kopyalamaya devam edebilirsiniz.

Kopyadan gözleme geçiş için üç haftalık deney

Kopyalamanın size ne kattığını görmek için basit bir deney tasarlayabilirsiniz. Bu bir bilimsel çalışma değil, kendi gelişiminizi izlemenin pratik bir yolu.

1. hafta: Bir referans çizimi (bir elma ya da bir kupa) seçin ve onu yansıtma ya da şablonla kâğıda aktarın. Süreyi not edin ve çizgilerinizin ne kadar akıcı olduğuna bakın.

2. hafta: Aynı çizimi bu kez referansın yanında, aktarma yardımı olmadan, yalnızca gözünüzle çizin. Kutular ya da hafif işaretlerle oranı kontrol edin.

3. hafta: Referansı kaldırın ve gerçek bir elmaya bakarak çizin.

Üç sayfayı yan yana koyduğunuzda, hangi aşamada en çok zorlandığınızı göreceksiniz. İkinci haftada oran bozuluyorsa göz ölçüsü çalışmaya ihtiyacınız var; üçüncü haftada form bozuluyorsa gözlem. Bu geri bildirim, kopyayla gözlem arasındaki dengeyi kendi ihtiyacınıza göre ayarlamanızı sağlar.

Guidart bu dengeyi nasıl sunuyor?

Guidart, her çizim için iki yöntem sunar: telefonu kâğıdın yanına koyduğunuz klasik rehber ve çizimi kameradan kâğıda yansıtan AR modu. Böylece destekli kopya ile gözle aktarma arasında geçiş yapabilirsiniz. AR yalnızca Guidart'ın kendi çizimlerini yansıtır; kendi fotoğrafınızı yükleyemezsiniz. Ayrıntı için AR çizim uygulaması sayfasına bakın.

Sonuç

Kopya çizim hile değil, bir öğrenme basamağı; tarihte de hem amatörler hem akademik eğitim bu yolu kullandı. Sınır şurada: kopyayı bir başlangıç noktası yapın, sonra gözle ve serbest çizmeyi mutlaka ekleyin.

Kaynaklar

  1. Oxford History of Science Museum: Camera Lucida, c. 1820
  2. Art Renewal Center: Bargue Encore (Bargue Drawing Course)
  3. Ostrofsky, Kozbelt & Seidel (2012). Perceptual constancies and visual selection as predictors of realistic drawing skill
  4. Science News: Reflections on Art (Hockney-Falco debate)

Sık sorulan sorular

Kopyalayarak çizim öğrenilir mi?

Kopyalamak bir öğrenme adımı olabilir, ama tek başına yeterli değildir. Gözle ölçmeyi ve serbest çizmeyi de çalışmanız gerekir. Kopyalama çalışması oran ve çizgi kontrolü kazandırır, ama bu becerilerin serbest çizime ne kadar aktarıldığı kaynaklarda net ölçülmemiş.

Eski ustalar optik araç kullandı mı?

Camera lucida gibi çizim yardımcıları 19. yüzyılda yaygın biçimde kullanıldı. Daha eski ustaların ayna ya da lens kullandığını savunan Hockney-Falco tezi ise tartışmalıdır; kanıtlanmış sayılmaz.

AR ile çizmek serbest çizimi öğretir mi?

AR ile kopyalamanın serbest çizime aktarımını ölçen hakemli bir çalışma bulamadık. Dürüst bir kullanım şu: AR ile oranları kâğıda aktarmayı pratik edin, sonra aynı konuyu klasik rehberle, kendi gözünüzle deneyin.

Kopyaladığım çizimi paylaşmak sorun mu?

Çalışmayı kimin yaptığı konusunda dürüst olmak ve kaynağı belirtmek iyi bir kuraldır. Bu yazı hukuki bir görüş sunmaz; telifli eserleri paylaşmadan önce kaynağın kullanım koşullarına bakın.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir