Karakalem nasıl öğrenilir, nereden başlanır?

Güncellendi:

Karakalemi öğrenmek için önce kalemi tanıyın, sonra üç şeyi sırayla çalışın: çizgi kontrolü, ton basamakları ve ışık-gölge. Detaylı bir portreye ya da natürmorta bu üç temel oturmadan geçmek, çoğu kişide hayal kırıklığıyla biter. Aşağıda sekiz haftalık, malzemesi ucuz ve her adımı kâğıtta yapılabilen bir başlangıç planı var.

Karakalem tam olarak nedir?

Türkçede "karakalem" çoğunlukla grafit kalemle, yani kurşun kalemle yapılan, ton geçişlerine dayalı çizimi ifade eder. Yazı kalemi ile çizim kalemi arasındaki fark derecededir: çizim kalemleri sert ve açık izden, yumuşak ve koyu ize uzanan geniş bir skalada satılır.

Bu skalayı bilmek ilk adımdır. Eckersleys'in açıklamasına göre H harfi sert ve açık iz bırakan kalemleri, B harfi (İngilizce "black") ise daha çok grafit ve daha az kil içeren, daha koyu ve yumuşak kalemleri gösterir. HB ikisinin ortasındadır. Ölçek yaygın olarak 9H'den 9B'ye uzanır; bazı markalar daha da ileri gider.

Derecelerin ayrıntılı anlatımı için çizim malzemeleri konu sayfamıza ve sertlik aracına bakabilirsiniz.

Başlamak için hangi malzemeler gerekir?

Başlangıç için önerim sade bir liste; Art in Context da basit eskiz için HB'yi ideal buluyor, çeşitlilik için birkaç farklı derece eklemeyi öneriyor. Pratikte şu kadarı iş görür:

  • HB, 2B ve 4B kalem
  • Plastik silgi ve bir hamur silgi
  • Kalemtraş (bıçak da olur)
  • Düz yüzeyli, çok ince olmayan bir çizim ya da eskiz kâğıdı

Pahalı set gerekmez. Tek önemli nokta, kalemlerin derecesinin üzerinde yazılı olmasıdır. Dereceler markadan markaya değişebilir; yani bir markanın 2B'si başka bir markanınkiyle birebir aynı olmayabilir. Bu yüzden aynı markadan almak başlangıçta işinizi kolaylaştırır.

Sekiz haftalık başlangıç planı nasıl olmalı?

Plan basit: her hafta bir beceri, haftada üç-dört oturum, oturum başına 15-20 dakika.

1-2. hafta: çizgi kontrolü. Düz çizgi, eğri, daire. Kalemi uçtan değil, biraz arkadan tutun; hareketi bilekten değil omuzdan yapın. Çizgi çalışması sayfaları burada işe yarar.

3-4. hafta: ton basamakları. Kâğıtta beş kutu çizin ve açıktan koyuya doldurun: ilkini neredeyse boş, sonuncuyu en koyu bırakın. Amaç, basıncı değiştirerek düzgün bir geçiş elde etmek. Ton ve valör çalışması ve karakalem tonlama çalışma sayfaları bu aşamayı yönlendirir. Okul dilinde bu çalışma "valör" olarak geçer: bir yüzeyin açık-koyu değeri.

5-6. hafta: tek formda ışık-gölge. Bir küre çizin ve ışığın bir yönden geldiğini varsayın. Işığa bakan yüz açık, karşı taraf koyu, zemine düşen gölge en koyu. Elma çizimi aynı çalışmayı gerçek bir meyvede adım adım gösteriyor.

7-8. hafta: gerçek nesneler. Mantar çizimi ve kitap çizimi ile gerçek bir nesneyi ton basamaklarıyla modelleyin. Sonra masanıza kurduğunuz küçük bir natürmorta geçebilirsiniz.

Karakalemde yaygın hatalar nelerdir?

Çok koyu başlamak. İlk geçişi hafif yapın; koyulaştırmak kolay, açmak zor. Derin koyuluğu son aşamaya bırakın.

Sadece koyu kalemle çalışmak. 6B ile başlayıp her şeyi koyu çizmek, ton aralığınızı daraltır. Açık alanlar için sert, koyu alanlar için yumuşak kalem kullanın.

Parmakla ya da elle silmek. Eliniz grafiti kâğıda yayar. Gerekirse kâğıdın altına temiz bir sayfa koyup elinizi onun üstünde tutun.

Çizgi yönünü rastgele bırakmak. Tonlama yaparken çizgilerin hep aynı yönde, birbirine yakın ilerlemesi geçişi pürüzsüz yapar. Rastgele çizgiler leke gibi görünür.

Çalışmalarınıza nasıl geri bildirim verirsiniz?

Kendi çizimine bakmak, acemi için en zor beceridir; çünkü gözünüz niyetinizi görür, kâğıttakini değil. Üç basit yöntem bu körlüğü azaltır.

Aynaya tutun. Çizimi bir aynada ya da telefon kamerasında ters çevirin. Oran ve denge hataları, yeni gözle bakınca hemen belirginleşir.

Uzaktan bakın. Kâğıdı iki-üç metre uzağa koyun. Ayrıntılar kaybolur, ton dengesi ve genel şekil kalır; çok koyu ya da çok açık bölgeler kendini gösterir.

Bir gün bekleyin. Çizimi bitirdiğiniz gün değil, ertesi gün değerlendirin. Yorgun gözün gördüğü ile dinlenmiş gözün gördüğü farklıdır.

Her değerlendirmede tek bir şeye bakın: oran, ton ya da çizgi. Üçüne birden bakmak sizi bunaltır. Haftada bir sayfa seçip yanına bir cümle not yazmak (örneğin "gölge geçişi pürüzlü") bir sonraki hafta ne çalışacağınızı belirler. Çalışmalarınızı tarih sırasıyla saklayın; dört hafta sonraki karşılaştırma, size hissettiğinizden çok daha fazla ilerlediğinizi gösterebilir.

Karakalemi adım adım öğreten bir yol var mı?

Kendi planınızı kurmak istemiyorsanız Guidart, kurşun kalemle gerçek kâğıtta çalışacağınız adım adım dersler sunar. Ders, çizgi ve form aşamasından ışık-gölgeye ilerler; her çizimde sesli talimat var. Ücretsiz indirilir ve her gün bir premium çizim ücretsizdir. Çalışmanızın fotoğrafını çekince yapay zekâ onu orijinalle karşılaştırıp öneri verir; bu gerçek zamanlı değildir ve bir öğretmenin yerini tutmaz.

Karakalemde bakmayı nasıl öğrenirsiniz?

Karakalem çizmenin yarısı bakmaktır. Bir nesneye bakıp onu "elma" olarak değil, açık, orta ve koyu alanlar olarak görmeyi öğrenmeniz gerekir. Bunu çalışmak için basit bir egzersiz var: gözlerinizi hafifçe kısın. Ayrıntılar kaybolur, geriye yalnızca büyük açık ve koyu alanlar kalır. Bu görüntüyü kâğıda aktarmak, tonlamanın ilk adımıdır.

Ters çevirme de işe yarar: referans fotoğrafı baş aşağı çevirip öyle çizmek, "bu bir elma" bilgisini devre dışı bırakır ve yalnızca çizgilere odaklanmanızı sağlar. Birçok çizim kursunda kullanılan bu yöntem, bildiğinizi değil gördüğünüzü çizmenize yardım eder. Bir çizimin kaç dakikada bittiğinden çok, kaç dakika baktığınız önemlidir.

Karakalemde kalem tutuşu nasıl olmalı?

Kalemi yazı yazar gibi tutarsanız kontrol artar ama ton alanı kısıtlanır. Çizim için iki tutuş öğrenin:

  • Yazı tutuşu: Ayrıntı, ince çizgi ve konturlar için. Kalem ucundan 2-3 cm yukarıdan tutulur.
  • Üstten tutuş: Kalemi avucun içinde, parmaklarla yatay tutarak yan yüzeyiyle çizmek. Geniş ton alanları ve yumuşak gölgeler için kullanılır.

İkinci tutuş, tonlamada çok işe yarar ama başta garip hissettirir. Birkaç gün alışmak yeterli. Ayrıca kalemi sert bastırmayın; ilk geçişler hafif olmalı. Basınç, ton için kullandığınız asıl kontrol aracıdır.

Sekiz haftadan sonra ne yapmalı?

Plan tamamlandığında üç yoldan biri açılır: portre, natürmort ya da manzara. Hangisini seçeceğiniz ilginize bağlı. Natürmort, ışık-gölge becerinizi pekiştirmek için en uygun olanıdır çünkü konuyu masanıza kurup ışığı kontrol edebilirsiniz. Portre daha zordur çünkü oran ve ton aynı anda gerekir; portreye geçmeden önce yüz oranlarını çalışmak iyi olur. Manzarada ise ton derinliği ve kompozisyon önemlidir.

Hangi yolu seçerseniz seçin, ilk çalışmalarınızı küçük tutun ve düzenli kalın. Üç ay sonra çalışmalarınızı baştan sona görüp hangi alanda daha çok zaman geçirmek istediğinize karar verin.

Özet

Karakalem, kalem derecelerini tanıyıp çizgi, ton ve ışık-gölgeyi sırayla çalışmakla öğrenilir. Pahalı malzemeye gerek yok. Haftada üç-dört kısa oturum, çalışmalarınızı saklamak ve her seferinde tek bir beceriyi hedeflemek, ilk iki ayda size görünür bir fark kazandırır.

Kaynaklar

  1. Eckersleys: What are pencil grades?
  2. Art in Context: Hardness of pencils

Sık sorulan sorular

Karakalem için hangi kalemle başlamalıyım?

HB, 2B ve 4B üçlüsü çoğu başlangıç çalışması için yeter. HB orta sertlikte, B serisi daha yumuşak ve koyudur. Derece sayısı arttıkça iz koyulaşır, uç daha çabuk körelir.

Karakalem ile kurşun kalem aynı şey mi?

Türkçede iki kelime çoğunlukla aynı çizim kalemi için kullanılır. Resim çalışmalarında 'karakalem' denince genellikle grafit kalemle yapılan, ton geçişlerine dayalı çizim anlaşılır. Kömür kalemler ayrı bir malzemedir.

Karakalem çizimi öğrenmek ne kadar sürer?

Kesin bir süre vermek doğru olmaz; kişiden kişiye değişir. Düzenli çalışan çoğu kişi birkaç hafta içinde çizgi ve ton kontrolünde fark görür. Daha derin konular, örneğin portre, aylar alabilir.

Karakalemde silgi kullanmak hile mi?

Hayır. Silgi, açık alanlar ve vurgular yaratmak için de bir çizim aracıdır. Özellikle hamur silgi, ışığı 'silerek çizmek' için kullanılır.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir