Çizim çalışmaları: çizgi ve şekil alıştırmaları

Güncellendi:

Çizim çalışmaları, elin ve gözün birlikte çalışmasını geliştiren kısa alıştırmalardır: düz çizgiler, daireler, kareler ve temel şekiller. Günde 10 ila 15 dakika, tek bir HB ya da 2B kalemle yapılabilir. Amaç güzel bir resim çıkarmak değil, kalemi kontrol etmeyi ve gördüğünüzü doğru çizmeyi alıştırmaktır.

Çizgi ve şekil çalışmaları neden işe yarar?

Çizim hatalarının önemli bir kısmı elden değil, gözden gelir. Chamberlain ve Wagemans'ın 2016 tarihli derlemesine göre çizim yeterliliğinin merkezinde konuyu ve çizimi doğru algılamak yer alır; hatalar ise önemli ölçüde sahneyi parçalara bölme biçimimizden ve kalıplaşmış şemalardan doğar. Bu yüzden çalışmaların iki hedefi vardır: elin çizgiyi taşımasını alıştırmak ve gözü karşılaştırmaya, yani "bu çizgi gerçekte nasıl duruyor?" sorusuna alıştırmak.

Çalışmalar okul dilinde "çizgi çalışması" olarak geçer; ilkokul etkinliklerinde de karşınıza çıkar. Yetişkinler için de aynı mantık geçerlidir: kısa, tekrarlı ve hatayı gören çalışmalar.

Düz çizgi çalışması nasıl yapılır?

  1. Sayfaya iki nokta koyun, aralarında 10 cm bırakın.
  2. Noktaları tek bir hareketle, bileği değil dirseği hareket ettirerek birleştirin.
  3. Önce noktalar arasında kalemi havada gezdirip sonra çizin.
  4. Aynı çizgiyi beş kez tekrarlayıp hangisinin düz olduğuna bakın.
  5. Sonra yatay, dikey ve çapraz çizgilerle yan yana çizgi paketleri yapın.

Çizgiyi yavaş ve kararlı çekin; titreme hızlı çizgiyle değil, çekingenlikle gelir. Hazır alıştırma sayfaları için çizgi çalışması aracı kullanabilirsiniz.

Daire ve oval çalışması nasıl yapılır?

  1. Kalemi kâğıda dokundurmadan havada birkaç tur daire çizin.
  2. Aynı hareketle kâğıda inin ve hafifçe daire çizin.
  3. Üst üste üç daire çizip en yuvarlağı seçin.
  4. Eliniz ısınınca daireleri yan yana, farklı boylarda tekrarlayın.
  5. Aynı çalışmayı oval için de yapın.

Daireyi çizmek için bilek yerine omuz ve dirsek hareketi gerekir. Pergel kullanmadan düzgün daire çizmek zaman alır; bu yüzden sabırlı olun. Çizgi çalışması aracındaki daire sayfaları iyi bir rehberdir.

Kare, küp ve silindir çalışması neden önemlidir?

Her karmaşık nesne temel şekillerin birleşimidir: kutu, silindir, küre. Kare çizmek, kenarları eşit ve açıları dik tutmayı öğretir; kareden küpe geçmek ise derinliğin ilk adımıdır.

  1. Önce bir kare çizin; karşılıklı kenarları göz kararıyla eşitleyin.
  2. Karenin köşelerinden eşit uzunlukta, aynı yöne giden çizgiler çekin.
  3. Çizgilerin uçlarını birleştirip ikinci bir kare oluşturun.
  4. Görünmeyen kenarları kesik çizgiyle gösterin.

Derinlik çizimi için önce bir kareyi 3 boyutlu bir kutuya çevirin; kitap çizimi bunu gerçek bir nesnede adım adım gösterir. Perspektife geçmek için perspektif çizimi yazısına bakın.

Tarama ve tonlama çalışmaları nasıl yapılır?

Çizgi çalışmalarının ikinci basamağı ton kontrolüdür. Bir kareyi paralel çizgilerle doldurup çizgileri aşamalı sıklaştırarak açıktan koyuya geçiş yapın; kalemi yatık tutup hafif bastırarak aynı geçişi tonlamayla da deneyin. Kalem ölçeği 9H'den 9B'ye uzanır, Art in Context'in belirttiği gibi markalar arası bağlayıcı bir standart yoktur; kendi kalemlerinizle karşılaştırma yapın. Hazır kutular için karakalem tonlama çalışma kâğıtları işinize yarar.

Bir haftalık çalışma planı nasıl olur?

  • 1. gün: Düz çizgiler (yatay, dikey, çapraz), 10 dakika.
  • 2. gün: Daireler ve ovaller, 10 dakika.
  • 3. gün: Kare ve dikdörtgenler, 10 dakika.
  • 4. gün: Küp, 15 dakika.
  • 5. gün: Ton çubuğu ve tarama kutuları, 15 dakika.
  • 6. gün: Basit bir nesne, örneğin fincan, 15 dakika.
  • 7. gün: Haftanın en iyi sayfalarını yan yana koyup karşılaştırma.

Bu plan bir öneridir; ilerleme hızı kişiden kişiye değişir ve bir "x günde çizmeyi öğrenirsiniz" vaadi taşımaz. Önemli olan düzenli ve kısa çalışmaktır.

Sık yapılan hatalar

  • Çok hızlı çizmek: Kontrol, hızdan önce gelir.
  • Her seferinde silmek: Çizgiyi tekrarlayıp en iyisini seçmek silmekten verimlidir.
  • Çalışmaları tek sayfada toplamamak: Sayfaları saklayın; aylar sonra ilerlemenizi görürsünüz.
  • Eli sıkmak: Kalemi gevşek tutun; bilek rahat olsun.

Tüm teknik yazılar için karakalem teknikleri konu sayfası sayfasına göz atın.

Çalışmalarda ilerlemenizi nasıl ölçersiniz?

İlerleme hissedilmeyince motivasyon düşer; bu yüzden ölçmek önemlidir. Her çalışma sayfasının köşesine tarihi yazın ve sayfaları bir klasörde biriktirin. İki üç haftada bir aynı alıştırmayı (örneğin on düz çizgi) yeniden yapıp eski sayfayla yan yana koyun. Çizgilerin daha düzgün, dairelerin daha kapalı olduğunu görmek, çoğu zaman en iyi motivasyondur.

Sayısal ölçütler de kullanabilirsiniz: aynı alıştırmada kaç çizgiyi beğendiğinizi ya da on daireden kaçının kapandığını sayın. Sayılar küçük olsa da yön gösterir. İlerleme hızı kişiden kişiye değişir; başkasıyla değil, kendi eski sayfanızla karşılaştırın.

Alıştırmadan gerçek çizime nasıl geçilir?

Alıştırmalar kendi başına bir amaç değil, hazırlıktır. Çizgi ve şekillerde rahatladığınızda basit bir nesneye geçin: bir kupa (silindir ve eğri), bir kitap (dikdörtgen prizma), bir elma (küre). Her nesneyi temel şekillere ayırarak çizmek, karmaşık görünen formu yönetilebilir hale getirir.

Alıştırmaları tamamen bırakmak gerekmez. Profesyonel çizenler de çizime başlamadan önce birkaç dakika çizgi ve daire çalışmasıyla ısınır. Bu kısa ısınma, elin kâğıda alışmasını sağlar. Siz de her çizim seansını beş dakikalık bir çizgi çalışmasıyla başlatabilirsiniz.

Ölçerek çizmek: göz çalışması nasıl yapılır?

Elin çalışması kadar gözün çalışması da gerekir. Basit bir ölçme alıştırması: bir nesnenin (örneğin kupa) genişliğini ve yüksekliğini kalemi kolunuz düz uzatılmış halde tutarak karşılaştırın. Genişlik yüksekliğin yarısı mı, üçte ikisi mi? Bu oranı kâğıda önce iki hafif işaretle, sonra çizgilerle taşıyın. Çizimi bitirince kalemi aynı biçimde kâğıda tutup karşılaştırın; oran tutmuyorsa hatayı hemen görürsünüz.

İkinci alıştırma "negatif alan"dır: nesnenin kendisini değil, çevresindeki boşluğu çizin. Bir sandalyenin ayakları arasındaki boşluk şekli, sandalyenin kendisinden daha kolay doğru çizilir, çünkü kafamızdaki "sandalye şeması" devreye girmez. Chamberlain ve Wagemans'ın belirttiği gibi hataların önemli kısmı bu şemalardan geldiği için, nesne yerine şekle bakmak çözümün bir parçasıdır.

Her alıştırmada bir hedef nasıl konur?

Rastgele çizgi çekmek yerine her alıştırmaya ölçülebilir bir hedef verin: "on çizgiden en az yedisi iki nokta arasında kalsın", "beş daireden üçü kapansın", "küpün karşılıklı kenarları paralel görünsün". Hedefi tutturunca zorluk artırın: çizgiyi uzatın, çizim süresini kısaltın ya da kalemi daha açık tutun. Hedef tutmuyorsa kolaylaştırın. Bu küçük geri bildirim döngüsü, kısa çalışmayı verimli yapar.

Çalışmalarda elin ve gözün yorulmasını nasıl önlersiniz?

Uzun süre aynı hareketi tekrarlamak eli gerer. Her on dakikada bir kalemi bırakıp bileği ve parmakları gevşetin; omuzları indirin, kâğıttan uzaklaşıp çizime bakın. Çizgi çalışmasında titreme artıyorsa durup daha hafif tutmayı deneyin. Yorgun elle sürdürülen alıştırma, öğrenmekten çok kötü alışkanlık edindirir.

Gözü dinlendirmek için ara sıra pencereden uzağa bakmak da yararlıdır. Çalışmayı iki kısa seansa bölmek (sabah on, akşam on dakika) çoğu zaman tek uzun seanstan iyi sonuç verir; çünkü her seans taze bir dikkatle başlar.

Çalışmaları rehberle nasıl yaparsınız?

Alıştırmaları bir rehberle yapmak isterseniz Guidart (iPhone ve iPad'de ücretsiz indirilir) çizgi, daire ve küp derslerini sesli adımlarla anlatır; çizimi siz kâğıtta yaparsınız. Her gün bir premium çizim de ücretsizdir. Bitirdiğiniz çizimin fotoğrafı yüklenince yapay zekâ onu orijinaliyle karşılaştırıp öneri verir; bu bir rehberdir, öğretmen yerine geçmez.

Kaynaklar

  1. Chamberlain & Wagemans (2016), The genesis of errors in drawing
  2. Art in Context: Hardness of Pencils

Sık sorulan sorular

Çizim çalışmaları günde ne kadar sürmeli?

Başlangıç için günde 10 ila 15 dakika yeterlidir. Kısa ve düzenli çalışmak, ara sıra yapılan uzun seanslardan daha sürdürülebilir olur. İlerleme hızı kişiden kişiye değişir.

Çizgi çalışmalarında cetvel kullanılır mı?

Hayır, amaç elin çizgiyi kontrol etmesini öğrenmektir. Cetvel yalnızca sonuçları karşılaştırmak için kullanılabilir. Çizgiler birkaç kez denenip en iyisi seçilir.

Çizim çalışmalarını hangi kâğıda yapmalıyım?

Alıştırma için ucuz bir A4 fotokopi kâğıdı ya da eskiz defteri yeterlidir. Kâğıdı israf etme kaygısı olmadan rahat çalışmak, kaliteli kâğıttan daha önemlidir.

İlgili sayfalar

GuidartKâğıda çizmeyi öğrenin, iPhone ve iPad'de ücretsiz
İndir